Nguyên nhân gây gàu và cách cải thiện, phòng ngừa tại nhà

I. Nguyên nhân gây ra gàu
1. Nấm men
Một trong những nguyên nhân gây ra gàu là do một loại nấm men có tên khoa học là Malassezia. Đây là loại nấm thường sống trên da đầu và ăn các loại dầu do nang tóc tiết ra. Điều này sẽ kích thích tế bào da đầu sản sinh nhiều tế bào làm hình thành nhiều tế bào da chết. Những tế bào này kết hợp với dầu sẽ tạo ra gàu.

2. Viêm da tiết bã
Những người mắc viêm da tiết bã có hệ thống da rất mẫn cảm, dễ bị kích ứng khiến da nhờn, đỏ, dễ sinh ra gàu phủ trắng đầu hoặc hình thành nên da đầu màu vàng. Viêm da tiết bã thường gặp ở một số người mắc một số bệnh lý nền như bệnh vảy nến, HIV, trầm cảm, nghiện rượu, rối loạn ăn uống, béo phì,...

3. Bệnh chàm
Bệnh chàm làm xuất hiện những mảng da đỏ, bong tróc và gây ngứa tại vùng da bị bệnh. Đặc điểm dễ nhận biết gàu của tình trạng này là xuất hiện vảy lớn hơn kích thước gàu bình thường trên da đầu.

4. Bệnh vảy nến
Vảy nến là một bệnh tự miễn hình thành do các tế bào miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các tế bào da. Chính điều này đã gây nên vảy mịn, bột có ánh bạc trên da đầu. Ngoài ra, còn có thể xuất hiện những hình ảnh như da đầu viêm đỏ, nhiều vảy lớn.

5. Stress
Khi căng thẳng diễn ra có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể. Điều này khiến cho nấm men dễ dàng sinh trưởng và phát triển trên da đầu, khiến cho gàu phát triển và tích tụ nhiều hơn trên da.

6. Tuổi tác
Theo the Journal of Clinical and Investigative Dermatology thống kê, gàu hình thành nhiều hơn ở tuổi dậy thì do hệ thống hormone thay đổi. Lượng gàu sẽ hình thành cao nhất khi đạt đến tuổi 20, sau đó giảm dần. Gàu ít gặp ở người trên 50 tuổi.

7. Giới tính
Các hormone giới tính có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành gàu. Testosterone ở nam giới kích thích tuyến bã nhờn tăng hoạt động khiến cho da đầu nhiều gàu hơn. Chính điều này giải thích cho lý do tại sao nam lại xuất hiện nhiều gàu hơn nữa.

8. Da khô
Da khô có thể khiến cho các tế bào bị kích thích và bong tróc, làm hình thành nên gàu. Có hai nguyên nhân khiến cho da đầu khô như:

• Thời tiết khô hanh khiến cho da mất nước nhiều hơn.
• Cơ địa da khô.
• Sản phẩm chăm sóc tóc làm mất đi lớp dầu.

9. Không gội đầu thường xuyên
Khi không gội đầu thường xuyên thì các tế bào chết của da tích tụ nhiều nhưng không được loại bỏ gây ra gàu cũng như cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Mặt khác, gàu cũng gây nên tình trạng các lỗ chân lông bị bít tắc lại khiến cho da đầu tiết nhiều dầu hơn tạo điều kiện thuận lợi cho nấm men phát triển.

10. Sử dụng dầu gội và sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp
Khi sử dụng một số loại dầu gội hoặc sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp với da đầu gây nên tình trạng kích ứng khiến cho gàu hình thành nhiều hơn. Mặt khác, khi sử dụng các sản phẩm này quá nhiều có thể dẫn tới tình trạng da đầu bị mài mòn, làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da đầu, rất dễ gây ra gàu.

11. Mắc một số bệnh lý suy giảm miễn dịch và rối loạn thần kinh
Với những người có hệ thống miễn dịch suy yếu như người mắc HIV, bệnh nhân ghép tạng, người mắc các bệnh lý liên quan đến tự miễn hoặc sử dụng corticoid liều cao, dài ngày có thể khiến nấm men phát triển mạnh mẽ trên da đầu gây ra gàu.
Một số rối loạn thần kinh như bệnh Parkinson, bệnh Alzheimer, động kinh, chấn thương sọ não và chấn thương tủy sống,... có thể ảnh hưởng tới khả năng kiểm soát của hệ thần kinh tự chủ khiến cho dầu tiết ra nhiều hơn, khiến gàu nhanh hình thành hơn.

12. Các yếu tố khác
Một số yếu tố có thể tăng nguy cơ hình thành nhiều gàu trên da đầu có thể kể đến là:

• Chải đầu không thường xuyên, vì hành động này có thể loại bỏ gàu.
• Thiếu một số chất dinh dưỡng như kẽm, vitamin B, omega-6,...

II. Các phương pháp điều trị gàu tại nhà hiệu quả
1. Sử dụng dầu gội trị gàu
Một số dầu gội chứa một số chất có thể giúp trị gàu hiệu quả như:

• Kẽm pyrithione: giúp tiêu diệt một số loại vi khuẩn và nấm, phù hợp với hầu hết các loại da đầu.
• Nhựa than: làm chậm quá trình chết của tế bào da đầu nhưng có thể gây nên sự thay đổi màu cho tóc sáng màu.
• Salicylic axit: trung hòa dầu thừa trên da đầu, hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm men phát triển.
• Selen sunfua: chống nấm trên da đầu nhưng có thể làm cho tóc sáng màu hơn.
• Ketoconazol: giúp chống nấm hiệu quả.

2. Thay đổi lối sống
Ngoài sử dụng dầu gội, bạn có thể thử thay đổi lối sống để giúp giảm gàu hiệu quả như:

• Giảm căng thẳng trong cuộc sống.
• Cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cơ thể như kẽm, vitamin B, omega-6,...
• Xây dựng thói quen chăm sóc tóc đúng cách.
• Hạn chế tạo kiểu tóc thường xuyên.
• Phơi nắng trong thời điểm ít tia cực tím nhất.

3. Chăm sóc tóc đúng cách
Thói quen chăm sóc tóc cũng ảnh hưởng nhiều đến quá trình hình thành gàu. Bạn nên thực hiện một số gợi ý như:

• Hạn chế sử dụng các sản phẩm gây kích ứng tóc như nhuộm, tạo kiểu tóc,... gây kích ứng da.
• Tránh sử dụng nước quá nóng khi gội đầu.
• Gội đầu thường xuyên bằng các sản phẩm phù hợp và xả kỹ tránh các hóa chất ảnh hưởng tới da.

III. Khi nào cần gặp bác sĩ
Dấu hiệu da đầu bị gàu cần gặp bác sĩ
Gàu là một trong những tình trạng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nhưng khi xuất hiện những dấu hiệu sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:

• Nứt da đầu.
• Nhiễm trùng da đầu.
• Ngứa dữ dội.
• Sưng tấy da đầu.
• Chảy máu da đầu.

Chẩn đoán
Thông thường, bác sĩ sẽ dựa vào lâm sàng để chẩn đoán gàu và định hướng nguyên nhân. Trong một số trường hợp không xác định rõ nguyên nhân, bác sĩ có thể lấy một phần biểu bì da đầu để tìm ra các bệnh lý liên quan.

Các bệnh viện chuyên khoa da liễu uy tín
Khi xuất hiện những dấu hiệu bệnh lý gàu gây nên những tình trạng bất thường cho cơ thể, người bệnh nên đến chuyên khoa Da liễu của các bệnh viện gần nhất để được thăm khám và điều trị. Bạn có thể tham khảo một số bệnh viện uy tín như:

• TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy...
• Hà Nội: Bệnh viện Da Liễu Hà Nội, Bệnh viện Da Liễu Trung Ương, Bệnh viện Bạch Mai...

IV. Cách phòng ngừa bị gàu
Gàu là một yếu tố rất dễ hình thành nếu không được chăm sóc đúng cách. Bạn có thể tham khảo một số cách phòng ngừa gàu như:

• Sử dụng dầu gội tự nhiên, ít kích ứng với da đầu.
• Tần suất gội đầu phù hợp theo từng loại dầu gội sử dụng.
• Uống nhiều nước.
• Bỏ hút thuốc lá.
• Nếu sử dụng điều hòa hoặc máy sưởi nên đi kèm với máy tạo độ ẩm.
• Tránh những căng thẳng trong cuộc sống.

Gàu là một trong những vấn đề không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe nhưng lại gây khó chịu cho những người mắc phải nó. Chính vì vậy, duy trì một thói quen lành mạnh có thể giúp giảm tình trạng này. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!

Tổng hợp bởi Medi Beauty